⚡ คำตอบสั้น: ห้องน้ำแบ่ง 4 Zone ตาม IEC 60364-7-701: Zone 0 (ในอ่าง/ฝักบัว) IPX7 + SELV 12V · Zone 1 IP65 · Zone 2 IP44 · Zone 3 ปลอดภัยมาตรฐานทั่วไป
🔢 IP Code ทำงานยังไง
IP Code = Ingress Protection ตามมาตรฐาน IEC 60529 มี 2 หลัก:
| หลักแรก (ฝุ่น) | หลักสอง (น้ำ) |
|---|---|
| 0 ไม่กัน | 0 ไม่กัน |
| 1-4 กันสิ่งของขนาดต่าง ๆ | 1-3 น้ำหยด/สเปรย์เบา |
| 5 กันฝุ่นส่วนใหญ่ | 4 น้ำสาดทุกทิศ |
| 6 กันฝุ่นสมบูรณ์ (Dust-Tight) | 5 น้ำสเปรย์แรงดันต่ำ |
| 6 น้ำสเปรย์แรงสูง | |
| 7 จมน้ำชั่วคราว 1m 30 นาที | |
| 8 จมน้ำต่อเนื่อง |
ตัวอย่าง: IP65 = ฝุ่นเข้าไม่ได้ + กันน้ำสเปรย์แรงดันต่ำจากทุกทิศ · IP67 = กันฝุ่น + จมน้ำได้
📏 4 Zones ในห้องน้ำตาม IEC 60364-7-701
🔴 Zone 0 — ในอ่าง/ฝักบัวโดยตรง
- ขอบเขต: ภายในอ่างอาบน้ำ หรือใต้ฝักบัวที่พื้น
- IP ขั้นต่ำ: IPX7 (กันการจมน้ำ 1m)
- Voltage: SELV 12V เท่านั้น (Safety Extra-Low Voltage)
- ใช้กับ: ไฟ Underwater LED ในอ่างจากุซซี่
- ห้าม: โคม 220V ทุกชนิด
🟠 Zone 1 — เหนืออ่าง/ฝักบัว สูง 2.25m
- ขอบเขต: เหนือ Zone 0 ขึ้นไป 2.25m
- IP ขั้นต่ำ: IP65 (กันสเปรย์แรงดันต่ำ)
- Voltage: 220V ได้ ต้องผ่าน RCD/ELCB 30mA
- ใช้กับ: Downlight/Pendant เหนือฝักบัว, โคมเหนืออ่างอาบน้ำ
🟡 Zone 2 — รอบ Zone 1 ไกล 60cm
- ขอบเขต: ห่างจาก Zone 1 ออกไป 60cm (รัศมี)
- IP ขั้นต่ำ: IP44 (กันน้ำสาดทุกทิศ)
- Voltage: 220V ได้
- ใช้กับ: โคม Vanity, Wall Sconce ข้างกระจก
🟢 Zone 3 — นอก Zone 2
- ขอบเขต: นอกพื้นที่ Zone 2
- IP ขั้นต่ำ: IP20 (มาตรฐานทั่วไป)
- ใช้กับ: โคมเพดานทั่วไป, Pendant ตกแต่ง, Chandelier
📋 ตารางสรุป IP ที่ต้องใช้
| โคมไฟตำแหน่ง | Zone | IP ขั้นต่ำ |
|---|---|---|
| ใต้ฝักบัว / ในอ่างจากุซซี่ | Zone 0 | IPX7 + 12V |
| เพดานเหนือฝักบัว | Zone 1 | IP65 |
| ผนังข้างฝักบัว | Zone 1 | IP65 |
| โคม Vanity ข้างกระจก | Zone 2 | IP44 |
| เพดานเหนือ Vanity | Zone 2 | IP44 |
| Pendant กลางห้องน้ำใหญ่ | Zone 3 | IP20 + แต่แนะนำ IP44 |
| โคมข้าง Toilet | Zone 3 | IP20 |
⚡ RCD/ELCB 30mA ป้องกันชีวิต
นอกจาก IP แล้ว ห้องน้ำต้องมี RCD (Residual Current Device) หรือที่คนไทยเรียก ELCB / กันดูด ความไวสูง 30mA — ตัดไฟทันทีถ้ามีกระแสรั่วผ่านร่างกายเกิน 30 มิลลิแอมป์ (จุดอันตราย)
❌ 5 ข้อผิดพลาดด้านความปลอดภัย
- ใช้โคม IP20 ในใกล้ฝักบัว — อันตรายไฟดูด → ใช้ IP65+
- ไม่มี RCD 30mA — กฎหมายไทยกำหนด → ตรวจกับช่างไฟ
- ใช้ 220V ใน Zone 0 — ผิดมาตรฐาน → ต้อง 12V SELV
- ติด Junction Box ใน Zone 1 — ห้าม → ติดนอกห้องน้ำ
- ใช้สวิตช์ภายในห้องน้ำเล็ก — เสี่ยง → ใช้ Pull-cord หรือสวิตช์นอกห้อง
🔗 บทความที่เกี่ยวข้อง
📘 Bathroom Pillar
คู่มือหลัก
3. Shower & Waterproof IP65+
โคมใต้ฝักบัว
1. Vanity Lighting
โคมข้างกระจก
5. Luxury Chandelier
โคมระย้าหรู
❓ คำถามที่พบบ่อย
IP65 คืออะไร?
กันฝุ่น 100% + กันน้ำสเปรย์แรงดันต่ำทุกทิศ — เหมาะ Zone 1
Zone 0 ใช้โคมแบบไหน?
IPX7 + SELV 12V เท่านั้น ห้ามใช้ 220V
ห้องน้ำต้อง IP เท่าไรเสมอ?
IP44 ขั้นต่ำใกล้น้ำ · IP65 ใต้ฝักบัว · IP20 ได้แค่ Zone 3
RCD 30mA จำเป็นไหม?
จำเป็น — กฎหมายไทยและมาตรฐาน IEC กำหนด ตัดไฟเมื่อมีรั่ว
💎 ต้องการให้เราตรวจห้องน้ำของคุณ?
ทีมวิศวกร Survey IP + Zones ให้ฟรี ในพื้นที่ภูเก็ต
📋 ขอ Survey 💬 LINE